مقدمه: تحلیل ریشه دندانهای ثنایا در فک بالا از عوارض نهفتگی دندان نیش می باشد که می تواند منجر به کشیدن دندان، نیاز به درمان ارتودنسی و یا هر دو گردد. هدف از انجام این مطالعه بررسی تحلیل ریشه دندانهای ثنایای مجاور دندان نیش نهفته در فک بالا در رادیوگرافیهای معمولی و CT scan می باشد.مواد و روش ها: این مطالعه بر روی 14 بیمار (با دامنه سنی 20-13 ساله) که دارای 18 دندان نیش نهفته بودند، صورت گرفت. دندان ها در رادیوگرافیهای پری اپیکال، پانورامیک و CT scan از جهت وجود یا عدم وجود تحلیل ریشه مورد بررسی قرار گرفتند. شدت تحلیل ریشه در CT scan در پلن افقی بر اساس درجه بندی قراردادی ارزیابی شد. موقعیت ناحیه تحلیل از بعد بوکولینگوالی، مزیودیستالی، فوقانی- تحتانی و میزان گسترش طولی تحلیل ریشه در CT scan تعیین گردید.یافته ها : همه دندانهای ثنایای مجاور به دندان نهفته در CT scan تحلیل نشان دادند. این تحلیل در 84.6 % موارد در دندان های لترال مشاهده شد. 61.5% از دندانهای ثنایای تحلیل یافته، در رادیوگرافی های معمول هیچگونه تحلیلی نشان ندادند و 38.5% دیگر نیز مشکوک به تحلیل بودند. در 77% موارد تحلیل، در سطوح پالاتال و دیستوپالاتال دندانهای ثنایا دیده شد که در رادیوگرافیهای معمولی قابل تشخیص نبود. بررسی زاویه رویشی دندان نیش در رادیوگرافی پانورامیک نشان داد که این زاویه در ایجاد تحلیل ریشه در دندانهای مجاور نقش مهمی ندارد.نتیجه گیری: روشهای رادیوگرافی معمول، قادر به تشخیص تحلیل ریشه دندانهای ثنایای مجاور دندان نیش نهفته نیستند. بنابراین در مواردی که وجود تحلیل ریشه، شدت و گسترش آن در طول ریشه این دندانها، بر طرح درمان و پیش آگهی موثر می باشد، استفاده از CT scan توصیه می گردد.

دندان ‎های نیش در ساختار دندانی، نقشی بسیار مهم دارند. این دندان ‎ها، با حمایت از ماهیچه های لب و صورت، سبب بهبود و زیبایی می‎شوند. همچنین، این دندان ‎ها، با اعمال نقش محافظت کنندگی، فشارهای ویرانگر را از روی دندان ‎های پشتی به هنگام انجام حرکات دندانی، بر می ‎دارند. رویش نابجا و نهفتگی، از دشواری هایی است که در بیشتر موارد، برای این دندان‎ ها پیش می‎ آید. شیوع نهفتگی، از 0.8 تا 2.8 درصد در فک بالا برآورد شده است.جای شایع نهفتگی این دندان، فک بالاست و در 85 درصد موارد، در سمت کام رخ می دهد. گرچه علت اصلی نهفتگی شناخته شده نیست، اما به نظر می‎رسد، عوامل گوناگون، مانند ارث، دیر افتادن دندان‎ های نیش شیری، وضعیت غیر طبیعی جوانه دندان، ضربه و کاهش بلندی قوس فکی، بی اثر نباشد.تشخیص دندان‎ های نیش نهفته، بر پایه مشاهده، لمس و پرتونگاری، انجام می گیرد. روش درمان دندان ‎های نیش اکتوپیک، بیشتر پیچیده و شامل درمان ‎های ارتودنسی، جراحی، ترمیمی و پریودنتال است. در این گفتار، ضمن بررسی اهمیت وجود دندان ‎های نیش، شیوع نهفتگی و بررسی علل آن، مروری کلی بر تشخیص و درمان با روش ارتودنسی برای نگهداری این دندان ‎ها، انجام گرفته است.

سابقه و هدف: هنگام درمان ارتودنسی دندان نیش نهفته در فک بالا، تعیین موقعیت دقیق دندان با کمک تصویربرداری سه بعدی کامپیوتری با اشعه مخروطی (Cone Beam Computed Tomography) CBCT می تواند در تصمیم گیری مناسب تر برای درمان، موثر باشد. هدف از مطالعه حاضر، مقایسه طرح درمان پیشنهادی با استفاده از فاکتور های اندازه گیری شده در CBCT با طرح درمان نهایی انجام شده برای بیمار می باشد. مواد و روش ها: در این مطالعه ی مقطعی گذشته نگر 120 تصویر CBCT تهیه شده از بیماران دارای نهفتگی دندان نیش فک بالا که درمان آن ها خاتمه یافته بود، ارزیابی شد. برای بررسی شدت نهفتگی دندان نیش فک بالا عواملی مثل نوع نهفتگی، موقعیت قرارگیری دندان نیش، فاصله تا پلان اکلوزال، فاصله تا خط تقارن دندان ها و عرض فضای فولیکولار با استفاده از CBCT اندازه گیری شد. سپس ده متخصص ارتودنسی ابتدا طرح درمان خود را پیشنهاد کردند و در ادامه، برای هر یک از عوامل اندازه گیری شده با استفاده از اعداد یک تا ده، درجه سختی را تعیین نمودند. سپس ارتباط بین عدد سختی مشخص شده برای هر عامل با طرح درمان پیشنهادی، ارزیابی و در پایان، ارتباط طرح درمان پیشنهادی با طرح درمان واقعی بیمار سنجیده شد. یافته ها: 26 مرد و 94 زن با میانگین سنی 6/5±, 18/85 در مطالعه شرکت کردند. بین متغیرهای سن، فاصله دندان نیش تا خط تقارن دندان ها و نوع نهفتگی با نوع درمان انجام شده، ارتباط معناداری وجود داشت. نتیجه گیری: نتایج این مطالعه توافق بین مشاهده گرها درباره ی درجه سختی مربوط به عرض فضای فولیکولار را پایین و توافق بالاتری را درباره رابطه ی درجه سختی با سایر متغیرها نشان داد.

زمینه: روش اجزای محدود یکی از روش های دقیق جهت بررسی پاسخ های دندان به نیروهای ارتودونسی است. هدف: مطالعه به منظور تعیین تنش ایجاد شده در لیگامان پریودنتال(PDL) دندان های قدامی هنگام اعمال نیروی اینتروزیو در دیستال دندان نیش فک بالا انجام شد. مواد و روش ها: در این مطالعه تجربی که در دانشکده دندان پزشکی مشهد انجام شد، تصاویر دو بعدی دندان های میانی، کناری و نیش فک بالا توسط نرم افزار Solid works به تصاویر سه بعدی تبدیل شدند. سپس PDL و استخوان آلوئول اطراف دندان ها ایجاد شد. دندان های قدامی روی قوس ایده آل با زاویه مناسب قرار گرفت و در سطح لبیال آنها سیم چهارگوش با اتصال سخت به دندان ها قرار داده شد. این مدل ها توسط نرم افزار MSC-NASTRAN به مدل اجزای محدود تبدیل شد. سپس روی سیم متصل به دندان ها در قسمت دیستال دندان نیش نیروی اینتروزیو 35 گرمی اعمال شد و نرم افزار MSC-PATRAN آن را تحلیل کرد.یافته ها: هنگام اعمال نیروی اینتروزیو در دیستال دندان نیش، حداکثر تنش (8.38×10-3 N/mm2) در PDL دندان نیش و حداقل تنش (7.6×10-6 N/mm2) در PDL دندان میانی دیده شد.نتیجه گیری: اتصال نیروی اینتروزیو در دیستال دندان نیش به علت ایجاد حرکت اینتروزیو همراه با حرکت لبیودیستالی، توزیع تنش غیر یکنواختی را در ناحیه قدامی ایجاد می کند و نقطه مناسبی جهت اعمال نیروی اینتروزیو نیست.

زمینه و هدف: دندان عقل نهفته به ویژه مولار سوم در اکثر شاخه های علم پزشکی دارای اهمیت است. زاویه قرارگیری دندان مولار از اهمیت بالایی در چگونگی درمان و عوارض آن دارد. این مطالعه به منظور تعیین زاویه دندان عقل نهفته در فک تحتانی انجام شد.روش بررسی: این مطالعه توصیفی روی 429 بیمار (269 مرد و 160 زن) انتخابی برای جراحی دندان عقل نهفته در استخوان فک تحتانی مراجعه کننده به کلینیک جراحی فک و صورت دانشگاه علوم پزشکی گلستان در سال های 90-1389 انجام شد. قبل از عمل تشخیص توسط معاینه فیزیکی و رادیوگرافی OPG صورت گرفت. مشخصات بیماران شامل سن، جنس، قومیت، زاویه نهفتگی دندان نهفته، اقدامات تشخیصی و درمانی ثبت گردید. داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS-16 و آزمون های t-test و Chi-Square تجزیه و تحلیل شدند.یافته ها: در مجموع 480 دندان عقل نهفته مطالعه شد. میانگین سن بیماران 26.06±6.21 سال بود. فراوانی نهفتگی مولر سوم در مردان (62.7 درصد) شایع تر از زنان (38.30 درصد) بود. دندان عقل نهفته فک تحتانی در 189 فرد (44.1 درصد) سمت چپ، در 200 فرد (46.6 درصد) سمت راست و در 40 فرد (9.3 درصد) به صورت دوطرفه بود. در بررسی زاویه نهفتگی مزیوانگولار (41.7 درصد) و نوع دیستوانگولار (3.5 درصد) به ترتیب بالاترین و کمترین میزان شیوع را به خود اختصاص دادند. در نوع دوطرفه نیز نوع مزیوانگولار-مزیوانگولار (48.8 درصد) شایع ترین نوع بود. همچنین در تمامی قومیت ها نوع مزیوانگولار شایع ترین نوع بود. شایع ترین زاویه قرارگیری دندان عقل نهفته در هر دو جنس از نوع مزیوانگولار بود.نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد که شایع ترین زاویه قرارگیری دندان عقل نهفته در فک تحتانی از نوع مزیوانگولار است.

زمینه و هدف: نهفتگی دندان ثنایای میانی فک بالا خیلی به ندرت رخ می دهد؛ با این وجود، از نظر زیبایی و سلامتی دهان، یک مساله مهم محسوب می شود. ادنتوما، دندان های اضافه و کمبود فضا از شایع ترین دلایل نهفتگی این دندان می باشند. این مشکل را در سن دندانی مختلط می توان به کمک ارتودنسی و روش های مختلف جراحی درمان کرد.شرح مورد: بیمار پسری 5.9 ساله با سلامت عمومی خوب در دوره دندانی مختلط با الگوی استخوانی و دندانی کلاس یک به همراه دو دندان ثنایای میانی نهفته فک بالا، به دلیل دندان های اضافی است که به بخش ارتودنسی دانشکده دندان پزشکی رفسنجان ارجاع شده بود. پس از خارج کردن دندان های اضافی، وی به کمک یک دوره ارتودنسی متحرک برای حفظ فضای موجود و تصحیح قوس اسپی عمیق شده و یک دوره ارتودنسی ثابت به همراه روش عریان سازی تاج دندان های نهفته به روش باز، جهت آوردن دندان ها به سطح اکلوزال، درمان گردید. پس از 2 سال درمان متحرک و 5.1 سال درمان ثابت ارتودنسی هر دو دندان میانی به قوس وارد شدند، نتایج نهایی از نظر زیبایی تقریبا قابل قبول بود؛ ولی در سلامتی طولانی مدت، بهتر است افزایش عرض لثه چسبنده دندان های مذکور مد نظر قرار گیرد.نتیجه گیری: رویش دندان به کمک ارتودنسی در مورد دندان های نهفته، ترجیحا به روش عریان سازی بسته، در بیماران جوان باید همیشه مد نظر قرار گیرد؛ چرا که این روش نسبت به روش های درمانی جایگزین، از نظر زیبایی، سلامت لثه و روابط اکلوزالی نتایج بهتری دارد.

مقدمه: شایع ترین دندان های نهفته، مولر های سوم فک بالا و پایین می باشند. مولر های سوم آخرین دندان هایی هستند که می رویند و بنابراین به احتمال زیاد فضای کافی برای رویش ندارند و نهفته باقی می مانند. مولر سوم نهفته به دلیل ایجاد عوارض مشکل ساز گوناگون باید جراحی و از محیط دهان خارج گردند. از طرفی خارج کردن دندان عقل ممکن است سبب بروز مشکلات پریودنتال برای دندان های مجاور ناحیه ی جراحی، از دست رفتن چسبندگی لثه و بافت های پریودنشیوم و به دنبال آن ایجاد پاکت در دیستال این دندان ها و بروز پریودنتیت شود. هدف از انجام این مطالعه تاثیر حذف دندان مولر سوم نهفته بر وضعیت پریودنتال مولر دوم فک بالا بود. مواد و روش ها: 30 بیمار مراجعه کننده به بخش جراحی دانشکده دندانپزشکی مشهد، با محدوده سنی 18 تا 23 سال، که کاندید جراحی دندان مولر سوم بالا بودند، وارد مطالعه شدند. برای هر بیمار شاخص های عمق پاکت، از دست دادن چسبندگی لثه، شاخص پلاک، شاخص لثه و خونریزی بعد از پروب کردن، در سه ناحیه شامل میددیستال، دیستو باکال و دیستولینگوال از هر دندان مولر سوم بالا، در دو زمان قبل و 6 ماه بعد از جراحی، اندازه گیری و ثبت شدند. یافته ها: در دو زمان قبل و 6 ماه بعد از عمل، شاخص عمق پاکت (187/0P=) و از دست دادن چسبندگی لثه (532/0P=) افزایش یافته؛ اما این میزان افزایش معنی دار نبود. اما شاخص پلاک (001/0P<)، شاخص لثه (006/0P=) و میزان خونریزی (008/0P=) هر سه با گذشت زمان به طور معنی داری کاهش داشتند. نتیجه گیری: نتیجه ی این مطالعه نشان داد که جراحی دندان مولر سوم ماگزیلا، تاثیر منفی بر روی بافت های پریودنتال دندان مولر دوم مجاور آن ندارد و انجام این عمل، سلامت این دندان را به مخاطره نمی اندازد.

مقدمه: برای تشخیص نهفتگی دندان های کانین معمولا از رادیوگرافی های کانونشنال استفاده می شود. اما این رادیوگرافی ها اطلاعات کاملی را در بعد سوم فراهم نمی کنند. در این مواقع از توموگرافی و توموگرافی کامپیوتری برای کسب اطلاعات جزیی در مورد موقعیت دندان نهفته استفاده می شود. هدف از انجام این مطالعه بررسی دقت توموگرافی اسپیرال در تعیین موقعیت دندان های نهفته فک بالا بود.مواد و روش ها: در این مطالعه توصیفی 9 بیمار ارتودنسی که بدلیل دندان های نهفته فک بالایی که تشخیص موقعیت آنها از لحاظ کلینیکی مشکل بود تحت انجام توموگرافی اسپیرال قرار گرفته بودند مورد پیگیری قرار گرفتند. این بیماران شامل 5 مرد و 4 زن با میانگین سنی 16.2 سال بودند که در مجموع دارای 12 دندان نهفته (اعم از کانین یا دندان اضافی) بودند و جهت اسکپوژر دندان های نهفته تحت جراحی قرار گرفتند. تصاویر توموگرافی با دستگاهCranex Tome  با ضخامت 2 میلیمتر (با فواصل 1 و 3 میلیمتر از نقطه تعریف شده به سمت مزیال و دیستال) با صفحات فسفری Digora تهیه شدند. بعد از انتقال تصاویر به کامپیوتر و کالیبراسیون تصویر، با حذف فاکتور بزرگنمایی (×1.5)، بر روی تصاویر ابتدا موقعیت تاج دندان نهفته (باکالی یا پالاتالی بودن و یا نداشتن تمایل خاص) و سپس فاصله بین نوک تاج دندان نهفته یا برجسته ترین سطح تاج تا خط مماس بر کرست به وسیله ابزار تعیین فاصله تا یک دهم میلیمتر اندازه گیری شد. نتایج با اندازه های به دست آمده از جراحی مقایسه شدند.یافته ها: در تعیین موقعیت دندان نهفته،بین جراحی و توموگرافی توافق کامل (%100) وجود داشت. کمترین میزان اختلاف بین نتایج کمی توموگرافی و جراحی صفر و بیشترین میزان اختلاف 1.5 میلیمتر بود. میانگین اختلاف اندازه های حاصله از توموگرافی و جراحی 0.6 میلیمتر محاسبه شد.نتیجه گیری: توموگرافی اسپیرال نسبت به رادیوگرافی های معمولی اطلاعات بیشتری در رابطه با موقعیت دندان های نهفته فراهم می کند. این تکنیک تعیین موقعیت دقیق دندان های نهفته را آسان نموده و فاصله دندان نهفته از کرست آلوئول را با اختلاف جزیی نشان می دهد.

مقدمه: گزارش های مختلفی در مورد میزان نهفتگی دندان نیش در جوامع و نژادهای مختلف وجود دارد. هدف از این پژوهش تعیین شیوع نهفتگی پالاتالی دندان نیش بالا در کودکان 11 -10 ساله شهر مشهد بود.مواد و روش ها: در این پژوهش توصیفی مقطعی، 1472 دانش آموز 11-10 ساله شهر مشهد توسط نمونه گیری از نوع تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. در تشخیص نهفتگی به صورت بالینی، سن دندانی به عنوان یک معیار مهم در نظر گرفته شد. کودکانی که در معاینه بالینی مشکوک به نهفتگی بودند، جهت انجام رادیوگرافی و درمان پیشگیری به دانشکده دندان پزشکی مشهد ارجاع شدند. وضعیت دندان های لترال در افرادی که مشکوک به نهفتگی در نظر گرفته شدند، بررسی شد. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون دقیق فیشر در سطح اطمینان 05/0 مورد آنالیز قرار گرفت.یافته ها: با در نظر گرفتن سن دندانی، 5/5 درصد از کودکان در معاینه بالینی مشکوک به نهفتگی بودند و برای بررسی رادیوگرافی ارجاع شدند. شیوع نهفتگی پالاتالی دندان نیش بالا در جمعیت مورد بررسی 1/1 درصد بود. نهفتگی در دختران شایع تر از پسران بود. ارتباط معنی داری بین دندان های لترال غایب یا میخی شکل با موقعیت پالاتالی دندان نیش مشاهده شد (05/0>p value).نتیجه گیری: شیوع نهفتگی دندان نیش بالا در جمعیت مورد بررسی درصد به نسبت زیادی را نشان داد. به دلیل اهمیت قابل ملاحظه دندان های نیش در اکلوژن و زیبایی لبخند، پیشنهاد می شود اقدامات لازم جهت تشخیص و پیشگیری از این وضعیت در سن مناسب انجام شود تا احتمال نهفتگی این دندان ها کاهش داده شود.

مقدمه: بیماری های پریودونتال از رایج ترین بیماری های دهان و دندان محسوب می شوند. در این میان دندان پرمولر اول فک بالا به دلیل آناتومی خاص و موقعیت مزیو دیستالی ناحیه انشعاب ریشه ها، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. هدف از این پژوهش، تعیین خصوصیات آناتومیک و مورفولوژیک ریشه دندان های پرمولر اول فک بالا بود.مواد و روش ها: مورفولوژی ریشه 162 دندان پر مولر اول فک بالا که به روش تصادفی جمع آوری شده بودند، ابتدا از نظر خصوصیات کلی مانند تعداد ریشه ها، طول ریشه در دو نمای مزیال و دیستال، طول تنه ریشه ای در دو نمای مزیال و دیستال، موقعیت ناحیه انشعاب در دندان های دو ریشه ای و جهت انحنای انتهای ریشه، بررسی شد. سپس ریشه دندان ها از مقاطع مختلف برش داده شد و میانگین عمق تقعر سطوح مختلف ریشه در دو سطح مزیال و دیستال دندان ها محاسبه شد. خصوصیات ناحیه انشعاب ریشه ها نیز در برشی که در فاصله دو میلی متری از سقف ناحیه انشعاب تهیه شده بود. داده ا با استفاده از آزمون های t-test، paired t-test، Chi square و واریانس یک طرفه برای در سطح اطمینان 05/0 آنالیز آماری شد.یافته ها: 6/66 درصد دندان ها تک ریشه ای، 48/31 درصد دو ریشه ای و 85/1 درصد سه ریشه ای بودند. در بیشتر دندان های دو ریشه ای، ناحیه انشعاب در یک سوم میانی ریشه قرار داشت. اغلب دندان های تک ریشه ای دو کاناله بودند. تقعر پالاتالی ریشه باکال در بیشتر دندان های دو ریشه ای وجود داشت و رابطه معنی داری بین وجود این تقعر و عمق آن با موقعیت ناحیه انشعاب ریشه دندان های دو ریشه ای وجود داشت. در مقایسه تقعرهای سطوح با یکدیگر مشخص شد که به طور کلی، عمق تقعرهای سطح مزیال دندان ها بیشتر از عمق تقعرهای سطح دیستال است. در دندان های تک ریشه ای، عمق تقعر سطوح در ناحیه میانی ریشه نسبت به ناحیه سرویکالی ریشه کمتر بود. در 64/17 درصد دندان های دو ریشه ای، عرض ناحیه انشعاب ریشه ها کمتر از عرض تیغه کورت های گریسی استاندارد بود.نتیجه گیری: خصوصیات مورفولوژیک دندان ها در جمعیت های مختلف لزوما یکسان نیست و در برخی از موارد تفاوت های قابل توجهی وجود دارد. از این رو لازم است در درمان های دندان پزشکی و به ویژه پریودونتال، این تفاوت ها مد نظر قرار گرفته، تاثیرشان در ایجاد و تشدید مشکلات و نتایج درمان های انجام شده مورد توجه قرار گیرد.